موجودی راکد و کمگردش؛ تخفیف بدهیم، مرجوع کنیم یا کالا را جابهجا کنیم؟
آخر ماه، فروشگاه برای خرید کالاهای پرفروش پول کم دارد، اما قفسهها پر است. بخشی از قفسه را کالاهایی گرفتهاند که هنوز سالماند و شاید روزی فروش بروند، ولی از زمان خریدشان چند ماه گذشته و تعداد کمی از آنها فروخته شده است. مدیر میتواند منتظر مشتری بماند، کالا را با تخفیف بفروشد، با تأمینکننده برای مرجوعی مذاکره کند یا آن را به شعبهای بفرستد که تقاضای واقعی دارد. پاسخ به این پرسش با یک عدد ثابت برای همه کالاها به دست نمیآید. لازم است بدانیم چه مقدار موجودی داریم، با چه سرعتی از قفسه خارج میشود و هر گزینه از امروز چه پولی وارد یا خارج میکند.
موجودی کمگردش را چگونه از کالای فصلی تشخیص دهیم؟
کالای کمگردش در بازهای که برای فروشش انتظار معقول داریم، آهستهتر از برنامه فروخته میشود. موجودی راکد معمولاً در بازه مورد بررسی خروج فروش ندارد یا خروج آن ناچیز است. طول آن بازه برای همه کالاها یکی نیست. برای یک قطعه یدکی که مشتری ممکن است هر چند ماه یک بار بخرد، سه هفته بدون فروش به تنهایی علامت کافی نیست. برای یک طرح تقویم با سال مشخص، باقی ماندن تعداد زیادی پس از فصل خرید میتواند تصمیم فوری بخواهد. برای هر گروه، الگوی فروش و آخرین زمانی را که کالا هنوز برای مشتری ارزش کاربردی دارد مشخص کنید.
سه عدد را کنار هم بگذارید. اول، تعداد قابل فروش امروز. دوم، تعداد فروختهشده در روزهایی که کالا واقعاً امکان خرید داشته است. سوم، سن موجودی باقیمانده از تاریخ ورود یا دریافت هر سری. این سه عدد به پرسشهای متفاوتی پاسخ میدهند. کالایی ممکن است موجودی کمی داشته باشد، اما همان چند واحد از سری بسیار قدیمی باقی مانده باشند. کالای دیگر شاید فروش منظمی داشته باشد، ولی خرید زیاد آن باعث شود برای چند ماه بیشتر از نیاز کالا داشته باشید. اقدام مناسب برای اولی میتواند بررسی کیفیت یا فرصت فروش باشد و برای دومی بازبینی خرید بعدی.
گام اول، مطمئن شوید عدد موجودی و داده فروش قابل استفادهاند
برای هر کالا، کد، شعبه یا انبار، تعداد ثبتشده، تعداد رزروشده و تعداد قابل فروش را جدا کنید. کالای آسیبدیده یا نمونه نمایشی ممکن است در سیستم موجود باشد ولی در عمل در اختیار خریدار نباشد. در مورد کالاهای پرتعداد یا باارزش، یک شمارش سریع انجام دهید. روش انبارگردانی چرخشی برای پیدا کردن اختلاف موجودی به کنترل چند قلم منتخب کمک میکند. اختلاف ثبتشده را پیش از تصمیم حل کنید تا کاهش فروش ناشی از موجودی خیالی با کاهش تقاضا اشتباه نشود.
فروش را هم با تعریف ثابت استخراج کنید. انتقال بین شعبه، شمارش اصلاحی و مرجوعی به تأمینکننده را به جای فروش به مشتری وارد نکنید. فروش برگشتی را با تاریخ و علت جدا ثبت کنید، چون برگشت مکرر ممکن است نشانه ابهام در معرفی کالا یا ایراد خود محصول باشد. برای تخمین نیاز آینده بررسی کنید کالا چند روز واقعاً در دسترس بوده است. اگر محصول در صفحه فروش پیدا نمیشده یا موجودی آن برای مدتی صفر بوده، میانگین همان بازه ممکن است تقاضا را کمتر از واقع نشان دهد. در فروش آنلاین، بررسی جستوجوهای بینتیجه فروشگاه میتواند نشان دهد آیا مشتری محصول را با نام دیگری دنبال میکند.
گام دوم، پوشش موجودی و سرمایه درگیر را بسنجید
پوشش موجودی به شما میگوید موجودی قابل فروش با آهنگ فروش مشاهدهشده تقریباً چند هفته دوام میآورد. تعداد قابل فروش را بر میانگین فروش هفتگی تقسیم کنید. اگر فروش صفر است، به جای نمایش عدد ساختگی یا تقسیم بر صفر، کالا را با عنوان «بدون فروش در بازه» علامت بزنید. اگر هفته آینده فصل عوض میشود، نرخ میانگین قدیمی را فقط یک فرض اولیه بدانید و با یک سناریوی کمفروشتر مقایسه کنید. پوشش موجودی از نظر زمانی پیشبینی قطعی نیست. فرض آن این است که سرعت خروج مشابه دوره مبنا بماند.
برای اولویتگذاری، تعداد موجودی را در بهای خرید هر واحد ضرب کنید تا تقریبی از مبلغی که قبلاً برای آن صرف شده به دست آید. اگر سریهای مختلف قیمتهای متفاوت دارند، برای این برآورد از اطلاعات همان سری استفاده کنید. این عدد نشان میدهد بررسی کدام قلم ممکن است اثر بیشتری داشته باشد، اما برای تصمیم فروش امروز باید دریافتی و پرداختی آینده را مقایسه کنید. مثلاً صرف اینکه کالایی گران خریده شده، نگهداری آن را تا زمان فروش با همان قیمت توجیه نمیکند. اگر فروش بعدی نامطمئن است یا قفسه برای محصول دیگری لازم است، پیامد انتظار را هم در محاسبه بیاورید.
گام سوم، علت را پیش از انتخاب تخفیف بررسی کنید
برای هر قلم مهم، ابتدا مطمئن شوید مشتری کالا را میبیند و میتواند بخرد. در فروشگاه فیزیکی، محل قفسه، دسترسی به اندازههای موجود و خوانایی برچسب قیمت را ببینید. در فروشگاه آنلاین، صفحه محصول، دستهبندی و جستوجوی نام رایج را امتحان کنید. اگر عکس یا عنوان محصول با مدل موجود همخوان نیست، اصلاح آن شاید تقاضایی را که از قبل وجود دارد به محصول برساند. پس از اصلاح روشن کنید چه نشانهای را در چند روز بعد ثبت میکنید. برای نمونه، بازدید صفحه افزایش یافته ولی خرید هنوز صفر است، پس لازم است قیمت، ویژگی محصول یا روش تحویل هم بررسی شود.
اگر عرضه درست است، علتهای احتمالی دیگر را از تجربه فروش و اطلاعات موجود پیدا کنید. برای نمونه، کارکنان فروش میگویند رنگ فعلی کمتر درخواست میشود و نسخه دیگری از همان کالا با قیمت مشابه فروش دارد. در این وضعیت انتقال به شعبهای با تقاضای همان رنگ یا محدود کردن خرید مجدد ممکن است از تخفیف عمومی مناسبتر باشد. اگر سری موجود دارای ایراد است، بررسی کیفیت و تعیین تکلیف فروش باید پیش از هر اقدام تبلیغاتی انجام شود. برای کالای سالمی که واقعاً تقاضای کمی دارد، توقف خرید تازه معمولاً اولین تصمیم قابل بررسی است تا فرصت ارزیابی گزینههای خروج را از دست ندهید.
مثال عددی برای مقایسه تخفیف، مرجوعی و انتقال
فرض کنید فروشگاهی چهل واحد از یک مدل چراغ مطالعه دارد. بهای خرید هر واحد سیصد هزار تومان بوده و در چهار هفته اخیر چهار واحد فروخته شده است. اگر همین آهنگ ادامه یابد، موجودی حدود چهل هفته پوشش دارد. فروشگاه برای بیست واحد سه مسیر قابل بررسی دارد. میتواند یک پیشنهاد تخفیف محدود بگذارد، کالا را به تأمینکننده برگرداند یا آن را به شعبهای با تقاضای بیشتر منتقل کند. ارقام جدول فرضیاند و دریافتیهای خالص صرفاً برای همان بیست واحد محاسبه شدهاند.
| مسیر | فرض | خالص دریافتی یا اعتبار |
|---|---|---|
| تخفیف محدود | فروش هر واحد ۲۶۰ هزار تومان با ۲۰ هزار تومان هزینه فروش | ۴٫۸ میلیون تومان در صورت فروش هر بیست واحد |
| مرجوعی به تأمینکننده | اعتبار خرید هر واحد ۲۵۰ هزار تومان و ۳۰۰ هزار تومان هزینه ارسال کل | ۴٫۷ میلیون تومان ارزش خالص اسمی با فرض استفاده کامل از اعتبار |
| انتقال به شعبه دیگر | خالص فروش هر واحد پیش از هزینه انتقال ۲۹۰ هزار تومان و ۴۰۰ هزار تومان هزینه انتقال کل | ۵٫۴ میلیون تومان در صورت فروش هر بیست واحد |
گزینه انتقال در صورت فروش کامل عدد بالاتری دارد، ولی مدیر باید زمان وصول و احتمال فروش را بسنجد. اگر در دو هفته فقط ده واحد در شعبه دوم فروخته شود، پس از کسر هزینه انتقال، جریان نقدی خالص همان دو هفته ۲٫۵ میلیون تومان است و ده واحد باقی میماند. این مبلغ را با دریافتی مورد انتظار از تخفیف در همان دو هفته مقایسه کنید. درباره مرجوعی هم بپرسید اعتبار چه زمانی قابل استفاده است. اگر تأمینکننده وجه نقد نمیپردازد، اعتبار خرید زمانی ارزش عملی دارد که فروشگاه بتواند آن را برای خرید برنامهریزیشده مصرف کند. اگر خرید دیگری در پیش نیست، این گزینه ممکن است کمکی به پرداختهای نقدی هفته نکند.
برای تصمیم کمریسکتر، فروشگاه میتواند ابتدا پنج واحد به شعبه دوم منتقل کند و قبل از جابهجایی بقیه، فروش و هزینه واقعی را ببیند. در این صورت هزینه ارسالِ محموله کوچک را جداگانه استعلام کند و همان عدد جدول را بدون بررسی به پنج واحد تعمیم ندهد. اگر فروش همراه با کاهش قیمت محصول مشابه باشد، اثر آن را هم روی کل گروه بسنجید. ممکن است بخشی از فروش تخفیفی از مشتریانی آمده باشد که در هر حال کالای دیگری را با حاشیه بهتر میخریدند. این موضوع را با مقایسه تعداد و حاشیه کل گروه در دوره آزمایش بررسی کنید.
پیش از سفارش بعدی، نتیجه را به سیاست خرید برگردانید
گزارش موجودی کمگردش را به کسی بدهید که مقدار خرید را تعیین میکند. برای هر قلم مشخص کنید آیا سفارش بعدی متوقف میشود، مقدار آن کم میشود یا فقط زمان خرید جابهجا میشود. اگر علت اصلی، بسته بزرگ اجباری تأمینکننده است، هزینه خرید در بسته کوچکتر را با هزینه نگهداری و احتمال مانده کالا مقایسه کنید. اگر تأمینکننده دیر تحویل میدهد، کاهش خرید باید با خطر کمبود در روزهای پرتقاضا سنجیده شود. برای تنظیم خریدهای بعدی بر پایه سرعت فروش و زمان تأمین، ابزار نقطه سفارش میتواند ورودیهای خرید را منظم کند. تصمیم درباره تخفیف یا مرجوعی همچنان به گزینههای واقعی خروج و زمان وصول بستگی دارد.
خطاهای متداول و معیار بازبینی
ارزیابی را فقط بر تعداد واحدهای خارجشده بنا نکنید. فروختن بیست واحد، انتقال بیست واحد و گرفتن اعتبار خرید برای بیست واحد آثار متفاوتی دارند. برای هر آزمایش، مانده قابل فروش، وجه وصولشده، اعتبار قابل استفاده، هزینه مستقیم اجرا و فضای آزادشده را جدا ثبت کنید. اگر کالا به شعبه دیگری رفته و هنوز فروش نرفته، خروج از قفسه اول با خروج از موجودی کل فرق دارد. همچنین کالاهای فصلی را با بازه مشابه مقایسه کنید تا پایان طبیعی فصل را به حساب ضعف قیمت یا نمایش محصول نگذارید.
برای شروع، پنج قلم با پوشش بالا یا بدون فروش را انتخاب کنید. کنار هر قلم یک علت محتمل، یک آزمون کوتاه و زمان بازبینی بنویسید. سپس پیش از تصمیم مشخص کنید چه نتیجهای ادامه مسیر را توجیه میکند. برای مثال، اگر پنج واحد آزمایشی در شعبه دوم ظرف دو هفته فروخته نشد، انتقال سری بزرگ متوقف شود و پیشنهاد تأمینکننده دوباره بررسی شود. در مرور بعد، فرض اولیه را کنار نتیجه واقعی بگذارید و ببینید خطا از سرعت فروش، مبلغ دریافتی یا زمان وصول آمده است. این یادداشت برای خرید بعدی ارزش دارد، چون نشان میدهد در برآورد اولیه کدام اطلاعات کم بوده و چه چیزی باید از این پس ثبت شود.
مشاهده و خرید اکسل کنترل موجودی و نقطه سفارش
پیشنهاد از فروشگاه راه ایده آل






دیدگاهها